Akrabalarla ortak dükkan işletmek büyük fırsatlar sunduğu gibi büyük riskler de taşır. Aile içi ticarette işleri ve ilişkileri kurtarmanın kuralları.
Türkiye’deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin neredeyse tamamı aile ve akrabalık bağları üzerine kurulmuştur. Güvenilir bir aile üyesiyle ortak dükkan açmak, dışarıdan yabancı bir ortakla çalışmaya göre başlangıçta büyük bir güvenlik ve bağlılık avantajı sağlar. Ancak aile içi ticarette sınırlar doğru çizilmediğinde dükkan hızlıca bir ‘kara deliğe’ dönüşebilir. Akrabalık ilişkilerinin getirdiği samimiyet, ticari kararların duygusallaşmasına, kasa disiplininin bozulmasına ve iş sorumluluklarının aksamasına neden olur. En acısı ise batan bir dükkanın sadece paranızı değil, ömür boyu sürecek aile ve akrabalık ilişkilerinizi de tamamen yok etmesidir.
Akrabalarla yapılan ortaklıklarda dükkanı batmaktan kurtaracak ilk altın kural, iş rollerinin ve sorumluluklarının hiçbir yoruma yer bırakmayacak şekilde yazılı olarak belirlenmesidir. ‘Biz kardeşiz, herkes elinden geleni yapar’ mantığı, kısa sürede bir ortağın diğerinden daha çok çalıştığı hissini doğurur ve içten içe bir kırgınlığa yol açar. Kimin satın almadan sorumlu olacağı, kimin kasada duracağı ve kimin müşteri ilişkilerini yöneteceği en baştan netleştirilmelidir. dükkan içinde akrabalık unvanları (abi, abla, amca vb.) bir kenara bırakılmalı ve tamamen profesyonel iş tanımları üzerinden iletişim kurulmalıdır.
Finansal yönetimde mutlak şeffaflık ve kasa disiplini aile şirketlerinin yaşam sigortasıdır. Akrabalık ilişkilerine güvenerek dükkan kasasından habersiz para çekmek, şahsi faturaları dükkan bütçesinden ödemek veya veresiye alımlarda aile üyelerine sınırsız imtiyaz tanımak nakit akışını anında kilitler. Ortak olan tüm akrabalar kendilerine dükkanın gelirine uygun, piyasa standartlarında sabit birer aylık maaş bağlamalı ve şahsi harcamalarını sadece bu maaş üzerinden yapmalıdır. Yıl sonunda elde edilen net kâr ise ortaklık paylarına göre resmi olarak dağıtılmalı, kasadaki işletme sermayesine kesinlikle dokunulmamalıdır.
Sonuç olarak, akrabalarla ticaret yaparken hem dükkanı büyütmek hem de aile ilişkilerini korumak için rollerin net bölünmesi, kasa disiplininin katı uygulanması ve profesyonel sınırlar çizilmesi şarttır. Ticareti duygulardan arındırıp resmi kurallarla yönetmek, aile şirketinizin nesiller boyu yaşamasını sağlayacaktır. Aile içi güveni profesyonel iş disipliniyle birleştiren esnaflar, pazarda en sarsılmaz ve en başarılı markalara dönüşürler.
